دعوای ابطال سند رسمی چیست؟

توسط : آبان 30, 1400 0
دعوای-ابطال-سند

دعوای ابطال سند رسمی چیست؟

اسناد ملکی به دو صورت ثبت می شوند: اسنادی که در اداره ی ثبت اسناد و یا در دفاتر املاک و اسناد ثبت می شوند (سند رسمی) و اسنادی که بصورت روزمره بین دو نفر شکل می گیرند مثل قولنامه (سند عادی). حال اگر شخصی بخواهد سندی را ابطال نماید، بسته به اینکه چه نوع سندی باشد، نحوه ی طرح دعوی و مرجع طرح آن متفاوت خواهد بود. در این مطلب ابتدا به توضیح دو نوع سند رسمی و سند عادی می پردازیم و سپس در مورد دعوای ابطال سند رسمی صحبت می کنیم.


سند

طبق ماده 1284 قانون مدنی سند نوشته ای است که در مقام دفاع یا دعوی قابلیت استناد داشته باشد. سند مهمترین و معتبرترین ادله در بین چهار ادله ی اثبات دعوی (سند، اقرار، سوگند، شهود) می باشد. همانطور که گفته شد سند در یک تقسیم بندی به سند رسمی و  سند عادی دسته بندی می شوند.

سند رسمی:

سند رسمی سندی است که براساس تعریف ماده 1287 قانون مدنی، در اداره ی ثبت اسناد و املاک یا در دفتر اسناد رسمی یا در نزد ماموران رسمی که در این محدوده صلاحیت دارند، مطابق قانون تنظیم شده باشد.

سند رسمی از این جهت حائز اهمیت است که براساس ماده 22 قانون ثبت، قانون گذار کسی را صاحب و مالک اصلی ملکی می شناسد، که نام او در سند رسمی به عنوان مالک ثبت شده باشد.

ماده 22 قانون ثبت اسناد و املاک:

«همین که ملکی مطابق قانون در دفتر املاک به ثبت رسید دولت فقط کسی را که ملک به اسم او ثبت شده و یا کسی که ملک مزبور به او منتقل گردیده و این انتقال نیز در دفتر املاک به ثبت رسیده یا اینکه ملک مزبور از مالک رسمی ارثاً به او رسیده باشد مالک خواهد شناخت…»

سند عادی:

براساس ماده 1289 قانون مدنی از آنجا که قانون گذار تنها سند رسمی را تعریف کرده است، هر سندی که ویژگی های سند رسمی را نداشته باشد، سند عادی محسوب می شود. همچنین در ماده 1293 قانون مدنی نیز آمده است که اگر سندی توسط یکی از ماموران رسمی تنظیم اسناد تهیه شده باشد اما آن شخص صلاحیت تنظیم سند را نداشته باشد یا مطابق قانون تنظیم سند انجام نداده باشد، سند عادی محسوب می شود.

در مورد اسناد عادی می توان هم ادعای جعلی بودن نمود و هم آن را مورد تردید قرار داد یا انکار کرد. سند رسمی مدرک بسیار محکمd است که فقط می توان ادعای جعلی بودن را در مورد آن مطرح نمود.

دعوای ابطال سند رسمی

این دعوی زمانی طرح می شود که سند بر اساس قانون تنظیم نشده باشد یا اینکه ملکی به چندین نفر فروخته شده باشد. از لحاظ قانونی مالک یک ملک کسی است که نام او به عنوان مالک در دفتر ثبت املاک نوشته شده باشد. از آنجا در دفاتر ثبت اسناد نمی توان اقدام به ابطال سند نمود، باید این ابطال حتما از طریق مراجع قانونی صلاحیت دار و با ارائه ی ادله ی قوی صورت بگیرد. مرجع صالح برای طرح این دعوی، مطابق با مواد 11 و 12 قانون آیین دادرسی مدنی، دادگاه محلی است که ملک در حوزه ی آن واقع شده است.

تصرف عدوانی چیست؟نحوه طرح دعوی

خلع ید و نکات مرتبط با آن

الزام به تنظیم سند رسمی ملک و نحوه ی درخواست آن

شرایط درخواست ابطال سند

1.اسناد مجعول:

ممکن است شخص یا اشخاصی، خواهان بدست آوردن ملکی بصورت نامشروع و غیر قانونی باشند، و با دسترسی داشتن به مهر های دولتی اقدام غیرمجاز به جعل سند نمایند تا دیگران را فریب دهند. بطور مثال شخصی با جعل شناسنامه و مدارک شناسایی، یا جعل سند مالکیت، خود را مالک آپارتمانی معرفی کرده و اقدام به فروش آن نماید. در اینجا کلاهبرداری صورت گرفته است و معامله با سند جعلی انجام شده است. براساس ماده 523 قانون مجازات اسلامی شخص فریبکار، مجرم جرم جعل بوده و مجازات کیفری دارد. علاوه بر شکایت کیفری، در ادامه مالک اصلی ملک و خریدار می توانند هرکدام اقدام به طرح دعوای ابطال سند رسمی از طریق مراجع حقوقی نمایند.

2.اسناد صوری:

زمانی که افراد اقدام به انعقاد قراردادهایی می نمایند که واقعی نبوده بلکه تنها بر روی کاغذ نوشته شده اند. یعنی به دنبال آن نوشته هیچگونه مالی منتقل نشده است، این گونه قراردادهای غیر واقعی رو اصطلاحاً معامله ی صوری می گویند. اگر سند رسمی ای بر مبنای این معامله ی صوری منتقل شده باشد، می توان تقاضای ابطال آن را نمود.

3. اسناد مالکیت معارض:

هنگامی که در دو سند بخش مشترکی از ملک وجود داشته باشد که مالکیت آن، در هر دو سند آمده باشد یا اینکه برای یک ملک دو سند با دو مالکیت متفاوت وجود داشته باشند، در اینجا این اسناد با هم تعارض دارند. باید بعد از بررسی های دادگاه و صدور رای یکی از اسناد نسبت به آن بخش خاص یا کل ملک ابطال شود.

4. اسناد صادر شده در اثر کلاهبرداری:

این اسناد شامل مواردی است که شخصی نسبت به مال غیرمنقولی که متعلق به دیگری است به هر نحوی اقدام به کلاهبرداری نماید و سند رسمی ای به این جهت صادر شود. مثلا شخصی در شرایطی که مالک ملک نیست اقدام به ثبت ملک به نام خود نماید. باید علاوه بر اقدام به طرح شکایت کیفری برای جرم کلاهبرداری، صاحب اصلی درخواست ابطال سند را به دادگاه عمومی حقوقی، تقدیم نماید.

هزینه دادرسی

دعوای ابطال سند، جزو دعوای غیرمالی است و باید فقط هزینه ی دادرسی که بطور معمول وجود دارد، پرداخت شود. اگر نیاز به ابطال معامله باشد، در اینجا دعوی مالی محسوب شده و باید هزینه ای بر اساس ارزش معامله پرداخت شود.

دادگاه صالح

دادگاه صالح برای طرح این دعوی، دادگاه محلی است که سند در آنجا تنظیم شده است.

مدارک لازم برای طرح دعوی

مدارک زیر را برای طرح دعوای ابطال سند رسمی باید به دادگاه ارائه نمود:

  • اسنادی که می خواهند ابطال آن ها را از دادگاه درخواست کنند.
  • ادله ای که برای بطلان سند در دست دارند.

 

گروه حقوقی دادیاران متشکل از بهترین وکلای امور ملکی در مشهد
۰۹۱۵۲۴۴۷۰۹۰

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

۰ دیدگاه ثبت شده است.