آدم ربایی چه مجازاتی دارد
۲۵ شهریور, ۱۴۰۲ امور کیفری 0 مدت زمان مطالعه: 6 دقیقهآدم ربایی یکی از جرایمی است که همه ی ما تاحدودی با آن آشنایی داریم. در واقع در بسیاری از فیلم ها و سریال ها بارها شاهد صحنه های آدم ربایی بوده ایم وتصویر ذهنی ای از نحوه اتفاق افتادن آن داریم. مثلاً شخصی پسر بچه ی یک خانواده را با توسل به زور سوار اتومبیل خود می کند و می دزدد. و در مقابل آن مبلغی پول مطالبه می کند تا در ازای سلامتی پسرشان بپردازند. سوالاتی پیش می آید این است که مجازات آدم ربایی با وسیله ی نقلیه با مجازات آدم ربایی بدون وسیله نقلیه تفاوتی دارد؟ اگر کسی اقدام به ربودن بچه ای نماید، تاثیری در میزان مجازات دارد؟ آیا قصد شخص رباینده در ارتکاب این جرم و مجازات آن تاثیری دارد؟ در این مطلب می خواهیم به جرم آدم ربایی و مجازات آدم ربایی بپردازیم.
فهرست مطالب
آدم ربایی چیست؟
در جرم آدم ربایی شخصی اقدام به ربودن شخص دیگری می کند و در ارتکاب این جرم انگیز و قصد شخص رباینده اهمیتی ندارد. مثلاً ممکن است با انگیزه ی انتقام، مسائل مالی، اسناد و مدارک، مشکلات روانی رباینده و یا تجاوز اتفاق بیفتد. اتفاق افتادن این جرم تاثیرات بسیار زیادی را بر خود شخص ربوده شده و خانواده و اطرافیانش و همچنین امنیت و آرامش عمومی جامعه می گذارد. به همین دلیل در ماده ۶۲۱ قانون مجازات اسلامی این مسئله جرم انگاری شده است.
«هر کس به قصد مطالبه وجه یا مال یا به قصد انتقام یا به هر منظور دیگری به عنف یا تهدید یا حیله یا به هر نحو دیگر شخصا یا توسط دیگری شخصی را برباید یا مخفی کند...»
عبارت به «هر منظور دیگری» در ماده فوق نشان می دهد که انگیزه ی شخص رباینده اهمیتی ندارد. و با هر انگیزه ای این جرم می تواند واقع شود.
انواع آدم ربایی
آدم ربایی به دو دسته تقسیم می شود: آدم ربایی ساده و آدم ربایی مشدد.
اگر در آدم ربایی یکی از کیفیات تشدید مجازات وجود داشته باشد، آدم ربایی ساده تبدیل به آدم ربایی مشدد می شود. در همان ماده ۶۲۱ قانون مجازات اسلامی، کیفیات تشدید جرم آدم ربایی بیان شده است:
- درصورتی که سن شخص ربوده شده کمتر از پانزده سال تمام باشد.
- در صورتی که آدم ربایی به وسیله ی وسایل نقلیه صورت بگیرد.
- در صورتی که به شخص ربوده شده آسیب جسمی یا حیثیتی وارد شود.
در صورت وجود هر کدام از شرایط فوق، آدم ربایی از نوع جرایم مشدد خواهد بود. و شخص به حداکثر مجازاتی که در ماده ۶۲۱ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ آمده است، یعنی به پانزده سال حبس محکوم می شود.
آیا شروع به آدم ربایی نیز مجازات دارد؟
زمانی که عملیات اجرایی یک جرمی شروع شده باشد اما جرم به طور کامل به پایان نرسیده باشد. مثلاً شخصی اقدام به ربودن دیگری کرده است اما افرادی در همان لحظه رسیده اند و مانع از آدم ربایی شده اند یا به هر دلیل دیگری که خارج از اراده ی رباینده است این جرم محقق نشده باشد در اینجا این شخص به مجازات شروع به جرم آدم ربایی محکوم می شود. که در تبصره ی ماده ۶۲۱ قانون مجازات اسلامی آمده است:
« تبصره – مجازات شروع به ربودن سه تا پنج سال حبس است.»
اما اگر شخص رباینده با اراده ی خود در شروع به جرم، دست از ارتکاب بکشد در اینجا اگر همان میزان از اقدامات جرم باشد به مجازات آن محکوم می شود. در غیر اینصورت مجازات نمی شود.
مجازات آدم ربایی
قانون گذار برای اینکه پاسخ کیفری متناسبی نسبت به این جرم نشان دهد و تا حدی بتواند با وضع قوانین جلوی ارتکاب این جرم را بگیرد، در ماده ۶۲۱ قانون مجازات اسلامی مجازات بین پنج تا پانزده سال حبس را در نظر گرفته است. همچنین همانطور که در بالا گفته شد اگر عمل شخص دارای هرکدام از آن ویژگی های مذکور باشد، به حداکثر مجازات محکوم می شود.
« هر کس به قصد مطالبه وجه یا مال یا به قصد انتقام یا به هر منظور دیگری به عنف یا تهدید یا حیله یا به هر نحو دیگر شخصا یا توسط دیگری شخصی را برباید یا مخفی کند به حبس از پنج تا پانزده سال محکوم خواهد شد در صورتی که سن مجنیعلیه کمتر از پانزده سال تمام باشد یا ربودن توسط وسایل نقلیه انجام پذیرد یا به مجنی علیه آسیب جسمی یا حیثیتی وارد شود، مرتکب به حداکثر مجازات تعیین شده محکوم خواهد شد و در صورت ارتکاب جرایم دیگر به مجازات آن جرم نیز محکوم میگردد.»
در انتهای ماده ی فوق بیان شده است که اگر شخص مرتکب جرم دیگری نیز شده باشد، علاوه بر مجازات آدم ربایی به مجازات آن جرم نیز محکوم می شود. بطور مثال شخصی مرتکب آدم ربایی می شود و دختری را می رباید، در اینجا به او تجاوز می کند و مرتکب یک جرم منافی عفت نیز می شود، حال این شخص مجرم علاوه بر جرم آدم ربایی به جرم تجاوز به عنف نیز محکوم می شود و مجازات آدم ربایی به عنف بر او اعمال می شود. یا اگر شخصی دیگری را برباید و در نهایت باعث مرگ او شود، حال چه این مرگ توسط عمل مستقیم شخص باشد و چه در صورت عمل غیر مستقیم او باشد مثلاً به مدت یک هفته به او آب و غذا نداده باشد در اینجا مرتکب قتل عمد شده است و به مجازات هر دو جرم محکوم می شود.
مجازات نوزاد ربایی
قانون گذار برای نشان دادن اهمیت بسیار جرم ربودن نوزادان، آن را در ماده ای دیگر بصورت جداگانه جرم انگاری کرده است. برای این جرم شش ماه تا سه سال حبس در نظر گرفته است و اگر نوزاد فوت شده باشد جزای نقدی در نظر گرفته است. در ماده ۶۳۱ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ آمده است:
«هر کس طفلی را که تازه متولد شده است بدزدد یا مخفی کند یا او را بجای طفل دیگری یا متعلق به زن دیگری غیر از مادر طفل قلمداد نماید به شش ماه تا سه سال حبس محکوم خواهد شد و چنانچه احراز شود که طفل مزبور مرده بوده، مرتکب به یکصد هزار تا پانصد هزار ریال جزای نقدی محکوم خواهد شد.»
انتقادی که می توان نسبت به ماده ی فوق بیان کرد این است که جرم آدم ربایی نوزادان مجازات بسیار کمتری از جرم ربودن افراد بزرگسال دارد و قانون گذار سختگیری کمتری داشته است در حالیکه نوزادان توانایی دفاع از خود را ندارند و پیدا کردن آن ها بسیار دشوار است در واقع یکی از بی دفاع ترین اعضای جامعه هستند. شاید یکی از دلایل زیاد شدن ربودن بچه ها در سال های اخیر نیز همین مسئله باشد و این مجازات نتوانسته بازدارندگی لازم را ایجاد کند.
دیدگاهتان را بنویسید