گذشت از جرم به چه معناست؟ جرایم قابل گذشت

توسط : آذر 24, 1400 0
گذشت از جرم

گذشت از جرم به چه معناست؟ جرایم قابل گذشت


شاید بارها اصطلاح “رضایت شاکی” را شنیده باشد و به صورت اجمالی تصوری از آن در ذهن دارید. که طبق یک دسته بندی قانون گذار جرایم را به دوسته ی قابل گذشت و غیر قابل گذشت تقسیم کرده است. این دو دسته جرم از نظر شاکی پرونده، نحوه رسیدگی و مواردی دیگر باهم متفاوت اند. جرایم دارای دو جنبه ی عمومی و خصوصی هستند. در اکثر موارد هنگامی که جرمی اتفاق می افتد، شخصی که در اثر آن جرم آسیب دیده یا زیانی به او وارد شده است که در اینجا اصطلاحا شاکی خصوصی می گویند، باید حتماً از شخص آسیب زننده شکایت نماید تا بتوان شخص مجرم را مورد تعقیب و پیگیری قرار داد. در ادامه ی مطلب به موضوع گذشت از جرم می پردازیم.

 

رضایت یا گذشت ازجرم


جرایم به طور کلی در یک دسته بندی به دو دسته ی جرایم قابل گذشت و جرایم غیر قابل گذشت تقسیم می شوند. گذشت در لغت به معنای عفو و بخشایش است. همانطور که مشخص است گذشت از جرم یا رضایت شاکی، در شرایطی است که جرمی واقع شده و این جرم از دسته جرایم قابل گذشت است، این مجرم دارای شاکی یا شاکیان خصوصی است، این شاکی یا شاکیان خصوصی از جرم مجرم گذشت می کنند و او را می بخشند.

در تبصره 1 ماده 100 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392، جرایم قابل گذشت به صورت زیر تعریف شده اند:

ماده 100 قانون مجازات اسلامی:

« در جرائم تعزیری قابل گذشت، گذشت شاکی یا مدعی خصوصی حسب مورد موجب موقوفی تعقیب یا موقوفی اجرای مجازات است.
تبصره 1– جرائم قابل گذشت، جرائمی میباشند که شروع و ادامه تعقیب و رسیدگی و اجرای مجازات، منوط به شکایت شاکی و عدم گذشت وی است.»

 

گذشت شاکی در جرایم غیر قابل گذشت، یکی از جهات تخفیف است اما در جرایم قابل گذشت، گذشت شاکی موجب می شود که برای مجرم قرار موقوفی تعقیب و اگر حکم قطعی صادر شده باشد قرار موقوفی اجرا صادر شود.

نکات
  • در ماده 101 قانون مجازات، بیان شده است که گذشت باید بصورت منجز باشد. یعنی گذشت مشروط به یک شرط خاص یا موکول به آینده نباشد.
  • شاکی باید بداند که در صورت گذشت دیگر نمی تواند از تصمیم خود منصرف شود.
  • بر اساس ماده 102 قانون مجازات، هرگاه در جرمی شاکیان متعددی وجود داشته باشد، شکایت و تعقیب شخص مجرم، با شکایت هر یک از شاکیان شروع می شود. اما برای گذشت باید تمام شاکیان رضایت خود را اعلام نمایند.
  • این گذشت می تواند بصورت کتبی یا شفاهی باشد.

 

از کجا بفهمیم که جرمی قابل بخشش است؟


همانطور که گفتیم جرایم دارای دو جنبه ی عمومی و خصوصی است. در جنبه ی خصوصی جرم، شاکی خصوصی وجود دارد. حال برخی معتقدند که جرایم قابل گذشت شامل جرایمی است که جنبه ی خصوصی آن قوی تر بوده و شاکی خصوصی طرح شکایت نموده باشد. در این خصوص معیار بسیار دقیقی وجود ندارد. در واقع قانون گذار قابل گذشت بودن جرایم را بصورت استثناء بیان کرده است و اصل بر غیر قابل گذشت بودن جرایم است. یعنی اگر جرمی قابل گذشت باشد باید قانون گذار تصریح کرده باشد. این موضوع را قانون گذار در ماده 104 قانون مجازات اسلامی بیان کرده است.

 

کدام جرایم در قوانین قابل گذشت هستند؟


در ماده 104 قانون مجازات اسلامی، قانون گذار موارد گذشت از جرم را تعیین نموده است. اکثر این جرایم مربوط به بخش تعزیرات است. اما بخشی از جرایم نیز در قوانین خاص جرم انگاری شده اند.

 

  • حد قذف
  • حد سرقت
  • ماده 536 : جعل و تزویر در اسناد و نوشته های غیر رسمی
  • ماده 596 : سو استفاده از ضعف نفس شخصی یا هوی و هوس او یا حوائج شخصی افراد غیررشید
  • ماده 608: توهین ساده
  • ماده 609: توهین به مقامات
  • ماده 622: سقط جنین  به و‌اسطه ضَرب یا اذیت و آزار زن حامله
  • ماده 632: امتناع از دادن طفل
  • ماده 633: رها کردن طفل در محل خالی از سکنه
  • ماده 641: مزاحمت تلفنی
  • ماده 647: تدلیس در ازدواج
  • ماده 648: افشای اسرار حرفه ای
  • ماده 668: الزام به دادن نوشته با جبر و قهر یا با اکراه و تهدید دیگری
  • ماده 669: تهدید به قتل یا ضررهای نفسی یا شرفی یا مالی و یا تهدید به افشاء سری نسبت به خود یا بستگان
  • ماده 673: سو استفاده از سفیدمهر و سفید امضا
  • ماده 674: خیانت در امانت
  • ماده 676: تحریق اموال منقول متعلق به دیگری
  • ماده 677: تخریب اموال منقول و غیر منقول متعلق به دیگری
  • ماده 679: کشتن یا ناقص کردن حیوان حلال گوشت متعلق به دیگری یا حیواناتی که شکار آن ‌ها توسط دولت ممنوع اعلام شده است
  • ماده 682: اتلاف اوراق تجارتی و غیرتجارتی غیردولتی
  • ماده 684: چراندن محصول دیگری یا  خراب کردن تاکستان یا باغ میوه یا نخلستان و قطع و درو محصول دیگری
  • ماده 685: قطع و اتلاف نخل خرما
  • ماده 690: تصرف عدوانی
  • ماده 692: تصرف ملک دیگری به قهر و غلبه
  • ماده 693: تصرف عدوانی، ممانعت و مزاحمت بعد از اجرای حکم
  • ماده 694: ورود به عنف به منزل دیگری
  • ماده 697: جرم افترا
  • ماده 698: جرم نشر اکاذیب
  • ماده 699: متعلق به دیگری قلمداد کردن آلات و ادوات جرم
  • ماده 700: هجو
  • ماده 716: ایجاد صدمه بدنی باعث نقصان یا ضعف و… در اثر بی احتیاطی در رانندگی
  • ماده 717: ایجاد صدمه بدنی در اثر بی احتیاطی در رانندگی
  • ماده 744: تحریف و انتشار فیلم و عکس خصوصی
  •  جرائم انتقال مال غیر و کلاهبرداری موضوع ماده (1) قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء و اختلاس و کلاهبرداری مصوب15/9/1367 مجمع تشخیص مصلحت نظام، به‌شرطی که مبلغ آن از نصاب مقرر در ماده (36) این قانون بیشتر نباشد (یعنی مساوی یا کمتر از یک میلیارد ریال)و نیز کلیه جرائم در حکم کلاهبرداری و جرائمی که مجازات کلاهبرداری درباره آنها مقرر شده یا طبق قانون کلاهبرداری محسوب می‌شود در صورت داشتن بزه‌دیده.
  • سرقت موضوع مواد (656)، (657)، (661) و (665) کتاب پنجم قانون مجازات اسلامی (تعزیرات و مجازات‌های بازدارنده). مصوب 2/3/1375 به‌شرطی که ارزش مال مورد سرقت بیش‌از دویست میلیون(200.000.000) ریال نباشد و سارق فاقد سابقه مؤثر کیفری باشد.
  •  کلیه جرائم تعزیری درجه پنج و پایین‌تر ارتکابی توسط افراد زیر هجده سال در صورت داشتن بزه‌دیده.
  • تمامی معاونت ها و شروع به جرم های مذکور
  • ماده 9 و 10 قانون جلوگیری از بیماری های آمیزشی واگیر دار مصوب 1320 در خصوص مبتلا کردن فرد دیگری به بیماری آمیزشی واگیر دار و مبتلا نمودن زن به بیماری.
  • ماده 11 و 12 قانون چک مصوب 72 در رابطه با چک بلا محل.
  • بند الف ماده 70 قانون ازدواج مصوب 1310 و اصلاحیه های بعدی در رابطه با بدون زن قلمداد نمودن خود هنگام ازدواج.
  • مواد 1 تا 5 لایحه رفع تجاوز از تأسیسات آب و برق کشور مصوب 1359 در مورد استفاده غیر مجاز از آب و برق کشور (ماده واحده قانون منع توقیف اشخاص در قبال تخلف از انجام تعهدات و الزامات مالی مصوب 1352 در مورد تخلف از انجام تعهدات و الزامات مالی)
  • مواد 45، 105 و 110 قانون ثبت در مورد ثبت ملک غیر تبصره ماده 45 قانون توزیع عادلانه آب مصوب 1361 و جرایم مشمول بندهای ب ، ج ، د از همین قانون در مورد انتقال، تصرف فیا به هدر دادن آب متعلق به دیگری.
  • ماده 31قانون اعسار مصوب 1313 در رابطه با استفاده از حکم اعسار بعد از رفع عسرت.
  • مواد 1 و 2 از قانون راجع به بدهی وارده به مهمان خانه مصوب 1372. (تخلف در مهمانخانه ها یا پانسیونها)
  • ماده1 تا 7 قانون ترجمه و تکثیر کتب و نشریات و آثار حقوقی مصوب 1352 در مورد ترجمه و تکثیر کتب و نشریات و آثار حقوقی.
  • مواد 17 تا 20 و 20 و 22 تا 25 و 30 از قانون حمایت حقوق مؤلفان در رابطه با تجاوز نسبت به حقوق پدید آورندگان آثار.
  • تبصره 5 ماده 15 و مواد 42 تا 46 و 50 تا 51 قانون حفاظت و بهره برداری از جنگلها و مراتع مصوب 1346 در مورد تخریب جنگلها و مراتع.
  • مواد 1 و 2 و 3 قانون مرتکبین قاچاق مصوب 1312 و اصلاحیه مصوب 1373 در رابطه با قاچاق اموال موضوع عایدات دولت.
  • مواد 3 و 5 و 6  قسمت اول ماده 7 از قانون راجع به واگذاری معاملات ارزی بانک ملی ایران مصوب 1336 در ارتباط با تخلفات معاملات ارزی.
  • ماده 42 از قانون پولی و بانکی کشور مصوب 1351 در مورد تخلفات پولی و بانکی کشور.
  • مواد 17 و 18 و 21 قانون کیفری بزه های مربوط به راه آهن مصوب 1320 از جرائم مربوط به راه آهن.
  • ماده 130 قانون شرکتهای تعاونی مصوب 1350 در ارتباط با ایراد خسارت عمدی به شرکت از طریق عدم انجام تعهد.
  • ماده 201 قانون مالیاتهای مستقیم مصوب 1366 در مورد تخلفات مالیاتی.

جرایم فوق از جمله جرایم قابل گذشت است که در قوانین محتلف نام برده شده اند در این جرایم، با گذشت شاکی، متهم بخشیده می شود.

 

گروه حقوقی دادیاران متشکل از بهترین وکلای کیفری در مشهد
۰۹۱۵۲۴۴۷۰۹۰

نکات کلیدی در تنظیم شکوائیه

نکات کلیدی در تنظیم شکوائیه شکوائیه یعنی چه؟ برای تنظیم شکوائیه باید چه نکاتی را رعایت کرد؟ برای به جریان افتادن یک...

جلب ثالث چیست؟

 جلب ثالث چیست؟ گاهی اوقات اتفاق می افتد که در جریان رسیدگی به یک دعوی، یکی از طرفین دعوی حضور شخص ثالثی را نیاز می بیند....

مجازات رانندگی بدون گواهینامه

مجازات رانندگی بدون گواهینامه برای رانندگی کردن با اتومبیل یا هر وسیله ی نقلیه ی دیگر هرشخصی باید آموزش های لازم را ببیند...

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

۰ دیدگاه ثبت شده است.